Enginar, Cynara scolymus adlı bitkinin yenilebilir tomurcuk halindeki çiçeğidir. Asteraceae (papatyagiller) familyasına ait bir sebzedir ve Akdeniz kökenlidir. En çok Ege Bölgesi’nde (özellikle İzmir, Urla, Çeşme, Bodrum, Aydın gibi yerlerde) yetiştirilir. Türkiye’de en kaliteli ve ünlü çeşitlerinden biri Urla sakız enginarıdır – yaprakları etli, tadı hafif tatlımsı ve acılığı azdır.
Enginarın Görünümü ve Yapısı
- Dış kısmı sert, pullu ve yeşil-mor tonlarda yapraklarla kaplıdır.
- İç kısmı (yenilen asıl kısım) çanak denen etli bölüm ve yaprakların dip kısımlarıdır.
- Ortasında tüylü bir “sakal” (kılçık) bulunur; bu kısım yenmez ve temizlenir.
- Taze enginarın yaprakları sıkı kapalı, sapı elastik ve kırılgan olur.
En Çok Bilinen Türleri (Türkiye’de)
- Sakız enginarı (Urla, Çeşme): En lezzetli ve pahalı çeşit, yaprakları etli ve tatlı.
- Bayrampaşa enginarı (İstanbul civarı): Daha büyük, yaprakları biraz daha sert.
- Balıkesir / Ayvalık enginarı: Orta büyüklükte, aromatik.
- Erken çeşitler (Kasım-Aralık hasadı): Kış sonu sofralarda yer alır.
Besin Değeri (100 g taze enginar yaklaşık)
- Kalori: 47 kcal (düşük kalorili)
- Lif: 5-7 g (yüksek, sindirime çok iyi)
- C vitamini: Günlük ihtiyacın %15-20’si
- K vitamini, folat, magnezyum, potasyum, demir
- En önemli aktif madde: Sinarin (cynarin) → karaciğer ve safra desteği
En Popüler Tüketim Şekilleri
- Zeytinyağlı enginar (bezelyeli, iç baklalı, garnitürlü)
- Haşlanmış enginar (yapraklarıyla dip kısmı yenir)
- Enginar dolması (pirinçli veya etli)
- Enginar çorbası, salatası, oturtma
- Konserve, dondurulmuş veya kurutulmuş yaprak çayı olarak
Enginar, hem lezzetli bir sebze hem de geleneksel olarak “karaciğer dostu” olarak bilinir. Taze mevsimi Nisan-Mayıs aylarıdır, ancak erken çeşitlerle kış sonundan bahara kadar bulunabilir.
- You must login to post comments
Your Answer
Please login first to submit.